Tứ quý trong vai trò là tượng trưng của bốn mùa được hình thành ở những cư dân thuộc vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa châu á như Việt Nam và một phần của Trung Hoa đất liền. Về sau, khi đã được nâng lên thành một biểu tượng của nghệ thuật, tứ quý thâm nhập vào nhiều nền văn hoá khác nằm kế cận các khu vực văn hoá thuộc vùng khí hậu nói trên. Cho tới nay, tứ quý là một trong những biểu tượng nghệ thuật được sử dụng nhiều trong văn hoá truyền thống ở các quốc gia thuộc khu vực Đông Bắc á như Nhật Bản, Triều Tiên cùng với Trung Hoa và Việt Nam. Chính bởi giá trị văn hóa tinh thần to lớn mà những bức tranh nghệ thuật tứ quý luôn có vị trí quan yếu trong đời sống phong thủy.

Bên cạnh những quan niệm bốn mùa được sản sinh từ nguyên tố khí hậu của tứ quý, một yếu tố khôn xiết quan trọng đã góp phần tạo nên cụm biểu tượng trang hoàng này là quan niệm bộ tứ của người phương Đông đã được hình thành từ hàng nghìn năm qua. Lối tư duy này được người Hán dùng nhiều nhất và lâu đời nhất. trước tiên phải kể đến là tượng trưng tứ tượng trong hà đồ của người Trung Hoa, với quan niệm lưỡng nghi sinh tứ tượng, tứ tượng sinh bát quái. Thứ đến là tứ thư trong tứ thư, ngũ kinh – những kinh sách quan trọng của người Trung Hoa và cũng là một trong những bộc lộ quan trọng nhất của nền văn hiến Trung Hoa. phê chuẩn Đạo giáo và Phật giáo, người Trung Hoa hình thành nên Tứ đại danh sơn – nơi tu luyện của các vị thần phật, bao gồm: Ngũ Đài sơn, Phổ Đà sơn, Nga Mi sơn và Cửu Hoa sơn. Ngoài ra còn có tứ đại giai nhân, tứ Bồ tát, tứ thiên vương…
Xem thêm tranh tứ quý đẹp : http://ixado.vn/bo-tranh-tu-quy-bang...-1-904340.html


Trong quan niệm của người phương Đông, bộ tứ là thể hiện của sự đầy đủ, vững chắc, vĩnh cửu, hạnh phúc… như tứ chiếng, tứ trụ, tứ đức… Thậm chí ở Việt Nam, bộ tứ còn được hình tượng hoá thành cụm tượng trưng tứ bạt mạng gồm bốn vị thần: Sơn Tinh, Chử Đồng Tử, Mẫu Liễu Hạnh và Thánh Gióng, hoặc tứ chính trấn bao gồm xứ Đông, xứ Nam, xứ Đoài và xứ Bắc. Trong một trò chơi dân gian khá thịnh hành trước đây (bài Tam cúc), bốn con bài cùng loại cũng được gọi là tứ quý hay tứ tử trình làng. Người gặp tứ quý khi chơi bài thường nắm chắc phần thắng và tứ quý được xem như một biểu thị của sự may mắn. Như vậy, xuất phát từ những tượng trưng của bốn mùa nhưng tứ quý trong quan niệm dân gian không còn là một tượng trưng riêng của thời tiết hay khí hậu nữa mà đã biến thành biểu trưng của nhiều điều tốt lành khác. Đặc biệt, khi đã trở thành một biểu tượng của sự may mắn, tứ quý trở nên một niềm ước vọng của mọi người dân bất kể sang hèn.

Qua đó có thể thấy rằng, người dân sử dụng biểu tượng tứ quý để làm tranh trang hoàng trong nhà không có tức thị chỉ để làm đẹp hay chỉ để xem “lịch bốn mùa” mà còn là để ngó sự may mắn. Đây là một nét rất đặc thù trong văn hoá Việt Nam nói riêng và văn hoá phương Đông nói chung. ở phương Tây, khi nguyện cầu, người ta thường hướng tới một vị độn cụ thể với những điều ước cụ thể. Còn ở phương Đông, đặc biệt là ở Việt Nam, người dân có thiên hướng tự tìm cho mình những nguyên tố may mắn bằng nhiều sự biểu lộ khác nhau như hướng nhà (phong thuỷ), hướng đi, màu sắc, con số… Thậm chí, còn có cả những điều may mắn chỉ do một con nhện đưa lại (!). Chẳng hạn như khi đang dự định một công việc gì quan yếu, nếu nhìn thấy một con nhện đang kéo tơ đi lên thì chắc chắn công việc đó sẽ gặp nhiều thuận lợi.

Với lối tư duy trừu tượng như vậy, việc lấy biểu tượng tứ quý để tạo ra sự may mắn không có gì là lạ. Tuy nhiên, những diễn đạt của tượng trưng này rất khác nhau. Tuỳ theo quan niệm, lối sống của người dân mỗi lúc, mỗi nơi, tứ quý lại được biểu hiện bằng những cách thức riêng để làm hợp với các yếu tố lịch sử và văn hoá.