2 món hủ tiếu khác nhất của bè cánh người Tiều ở thành phố sài gòn có nhẽ là hủ tiếu hồ và hủ tiếu sa tế. Hủ tiếu hồ với “cọng” hủ tiếu làm từ những miếng bột mỏng toàn bộ bánh ướt nhưng trong dày hơn và có hình vuông, thường được nói đến với tên thường gọi "kway chap" mà chúng ta cũng có thể tiện nghi phát hiện ra ở Singapore, Malaysia hay Hồng Kông. Người sài thành nhiều lúc nói một cách khác vui là "bánh canh của người Tiều" bởi ngoại hình quá khác nhau cho món này.

Nhưng còn hủ tiếu sa tế thì sao? Hình như chẳng có non sông nào có món này, mà cũng rất khó tìm thấy ở thành phố sài gòn. nguồn cội thì lại càng bí mật hơn. Nhiều tài liệu nghĩ rằng món này khởi phát từ tiệm ăn của 1 người Triều Châu trê tuyến phố Triệu Quang Phục (quận 05) từ trong thời điểm 60 của thế kỷ trước.

Một lập luận khác thì căn cứ vào "sa tế của Chà" mà cho là đấy là kiểu ăn của bệnh nhân Chà Và lai trộn với kiểu ăn người Minh Hương Chợ Lớn. Từ "Chà Và" mà người TP sài thành hay nói là đọc trại từ chữ "Java" (một hòn đảo lớn của Indonesia, là hòn đảo đông dân nhất của quốc tế với thời gian hơn 135 triệu người dân), cũng chính là để chỉ những người dân tới từ đảo Java, trong tương lai này dùng để gọi vẹn tuyền người có màu da ngăm ngăm như Chà Bom bay (Bombay, Ấn Ðộ), Chà Ma ní (Manila, Phillipines)... Trong quận 05 có cây cầu Chà Và bắc qua kênh Tàu Hủ nối với kênh Ruột Ngựa, có chiều dài lịch sử dân tộc hơn 100 năm làm giao lưu buôn bán vùng Chợ Lớn giữa Q8 và Q5. Từ thời trước vùng này là phố chợ của bệnh nhân gốc Ấn Độ chuyên bán vải.

Hủ tiếu sa tế tụ hội gần 20 gia vị dị thường như tỏi, hành tím, gừng, sả, đại hồi, tiểu hồi, quế, ớt khô, ớt bột, hạt đậu phộng, mè rang… Món này không nấu sẵn nước dùng rồi chan như kiểu hủ tiếu thường bắt gặp, mà phải nấu riêng trong nồi nhỏ rất công tích. Phải có một nồi nước lèo hầm từ xương bò thật đượm đà, rồi múc riêng nước lèo sa tế pha với hẩu lốn gần 20 phụ gia (như liệt kê ở trên), xào với dầu mè và sa tế, rồi rốt cuộc mới hòa cùng với phần nước lèo đã có sẵn, nêm thêm muối và đường (phải đúng đường vàng thì mới có thể ngon). Món cùng nấu chung với hủ tiếu sa tế đa phần là bò, lòng bò, lòng heo hay thịt nai vốn nhẹ mùi nhất.

Nét "Việt hóa" duy nhất có thể thấy ở món này là dùng kèm rau quế và ngò gai, không còn xa lạ với cách sử dụng phở trong miền nam bộ. Nhiều chủ quán trong Chợ Lớn cũng thừa nhận những món rau thơm này đã từng cho hương vị tô hủ tiếu sa tế đậm đà và quyến rũ hơn bội phần.



http://static.thanhnien.com.vn/uploa....jpg?width=500
Hớn Hưng trứ danh thành phố sài thành bởi món bò viên và lòng bò

http://static.thanhnien.com.vn/uploa....jpg?width=500
Há cảo - xíu mại



Đến nay vẫn không có giải thích toàn vẹn về món hủ tiếu độc lạ cách trang điểm như hotgirl này. con số quán ở thành phố sài gòn thì cũng khá ít bởi cách chế biến món hủ tiếu sa tế quá lao động. danh tiếng hàng đầu thành phố sài thành phải nói đến các quán Quảng Ký (117 Triệu Quang Phục, quận 05), nhãn hiệu Tô Ký (156 Gia Phú, quận 06) có 3 chi nhánh của 3 bọn được cha truyền nghề lại, rồi Quốc Ký (52 Ngô Đức Kế, quận 01), Vân Ký (114 Cao Văn Lầu, quận 06)...

Quán Hớn Hưng gần bùng binh ngã sáu Nguyễn Tri Phương (Q10) biết đến đến nhiều hơn với món bó viên cùng lòng bò rất hay. Và tô hủ tiếu sa tế ở đây cũng "được lòng" vây cánh bởi mùi vị và được cải biên chút đỉnh so với nguyên bản. Tuy vậy, vị thơm nồng của hạt đậu phộng, mùi quế phảng phất sướng tê thì vẫn được không thay đổi, bởi đó cũng là vong hồn của tô hủ tiếu có cội nguồn đầy bí ẩn này.



Hủ tiếu sa tế, tương tự mì vịt tiềm từ bao năm nay đã sống sót như những giai thoại duyên dáng của ẩm thực Sài Gòn. Phần vì nguồn cội bí ẩn, phần vì chúng ấn tượng cấp thiết tìm thấy ở bổn xứ. Một bản chất ăn uống quí báu cần được giữ gìn và phát triển như một mũi nhọn của tham quan.